Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Elmi-Tibbi Şurasının 6 dekabr 2018 tarixli 24 saylı və Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 07.02.2019 tarixli F-66 saylı qərarı ilə “070101-Müalicə işi” ixtisası üzrə dərslik kimi təsdiq edilmişdir

QALXANABƏNZƏR VƏZİNİN XOŞXASSƏLİ TÖRƏMƏLƏRİ

Tərifi

Qalxanabənzər vəzinin xoşxassəli şişləri müxtəlif növ adenoma tipində inkişaf edərək əksər hallarda epitelial mənşəli olur.

Rastgəlmə tezliyi

Adenomalar 30-40 yaşlı qadınlar arasında daha çox ya­yılmışdır.

Təsnifatı

İnkişafına görə

Epitelial

Qeyri – epitelial

Epitelial şişlər histoloji quruluşuna görə

  • Embrional və ya trabekulyar adenoma
  • Fetal və ya tubulyar adenoma
  • Mikrofollikulyar adenoma
  • Makrofollikulyar və ya kolloid adenoma
  • Ashkenazi və ya Hürtle hüceyrələrindən inkişaf edən ade­no­ma;
  • APUD sistemə aid C-hüceyrələrin adenoması və Papillyar adenoma

Qeyri – epitelial şişlər histoloji quruluşuna görə

Ø  Fib­ro­ma

Ø  Angioma

Ø  Limfoma

Ø  Nevrinoma və ya xemodektoma

 

Etiologiyası

Dəqiq məlum deyil

Klinika

  • Xoşxassəli şişlər solitar olur, yumşaq, bəzən sərt kon­sistensiyalı, hamar səthli, aydın sərhədli olması, udma aktı zamanı yerini dəyişməsi ilə xarakterizə edilir.
  • Xoşxassəli şişlər simptomsuz inkişaf edir, ləng böyüyür, vəzinin funksiyası bir qayda olaraq dəyişmir, bəzi hallarda tirotoksikoz əlamətləri inkişaf edir.

Diaqnostika

Şübhə

QV üzərində kütlə görünərsə və ya təsadüfü USM zamanı düyün aşkarlanarsa, vəzinin xoş və ya bədxassəli törəməsindən şübhələnmək lazımdır.

Dəqiqləşdirmə

  • Düyünü müayinə etmək üçün ilk növbədə USM aparılmalıdır.
  • Əgər düyün soliddirsə biopsiya edilməlidir.
  • Ətraf toxuma və damarlara münasibətini bilmək üçün KT və MRT göstərişdir.

Diaqnostik meyarlar 

  • Palpasiyada hərəkətli və ağrısız törəmə
  • USM-də solid, izo-hiperexogen, kənarları hamar, periferik vaskulyarizasiyalı düyün müəyyən olunarsa;
  • İİAB-də xoşxassəli nəticə gələrsə

Müalicəsi

  • Düyün kiçik ölçülüdürsə >3,0mm, biopsiya nəticəsi xoşxassəli, ətraf orqanlara kompressiya əlamətləri vermirsə, USM ilə 6-12 ay aralıqla nəzarət olunmalı;
  • Əgər böyüyərsə, kompressiya əlamətləri varsa, estetik olaraq xəstəni narahat edirsə lobektomiya əməliyyatı aparılmalıdır.
  • Həmçinin bu düyünlərdə düyünün ölçüsünün kiçildilməsi məqsədi ilə radiotezlikli dalğalarla və lazerlə destruksiya aparıla bilər.

 

Özət

Qalxanabənzər vəzinin xoşxassəli şişləri müxtəlif növ adenoma tipində inkişaf edərək əksər hallarda epitelial mənşəli olur. Adenomalar 30-40 yaşlı qadınlar arasında daha çox ya­yılmışdır. Etiologiyası dəqiq məlum deyil. Xoşxassəli şişlər simptomsuz inkişaf edir, ləng böyüyür, vəzinin funksiyası bir qayda olaraq dəyişmir, bəzi hallarda tirotoksikoz əlamətləri inkişaf edir. Düyün təsadüfi və ya planlı USM-lə aşkarlanır. Müalicə üsulu düyünün ölçüsündən, ətraf orqanlardakı kompressiya əlamətlərinin və xəstəni narahat edən estetik qüsurun olub – olmamasından asılı olaraq seçilir.

QALXANABƏNZƏR VƏZİNİN XOŞXASSƏLİ TÖRƏMƏLƏRİ HAQDA SUALLAR

Suallar

Cavablar

Qalxanabənzər vəzinin xoşxassəli şişləri inkişafına görə neçə növ olur?

  1. Epitelial
  2. Qeyri – epitelial

Qalxanabənzər vəzinin xoşxassəli şişlərinin USM meyarları nədir?

Solid, izo-hiperexogen, kənarları hamar, periferik vaskulyarizasiyalı düyün

Qalxanabənzər vəzidə USM-lə aşkarlanan düyünün xoş- və ya bədxassəli olması necə dəqiqləşdirilir?

İncə iynə aspirasion biopsiya və sitoloji müayinə ilə