Dalaq kütlələri - Özət və Suallar

Suallar

Cavablar

Dalaq kütlələrinin klinik-morfoloji cəhətlərinə görə təsnifatı:

• Kistlər;
• Toxumalı və qarışıq:
  • Neoplastik törəmələr;
  • Hematoma;
  • İnfarkt;
  • Kalsifikasiyalar;
• Abses;

Dalağın ən çox rast gəlinən bədxassəli törəməsi hansıdır?

Limfoma və metastatik adenokarsinoma

Dalağın ən çox rast gəlinən xoşxassəli törəməsi hansıdır?

Kistlər (parazitar kist)

Klinik əlamətləri hansılardır?

• Kiçik (<5 sm) xoşxassəli kistik və toxumalı törəmələr – asimptomatik;
• Böyük kütlələr – ətrafa təzyiq, hipersplenizm və s;
• Metastatik törəmələr – əsas xəstəliyin ələmətləri;

Hansı xəstələrdə şübhələnmək lazımdır?

• Aşağıdakı əlamətlər olduqda:
  • Tez doyma;
  • Epiqastral və ya sol qabırğaaltı palpator kütlə (dalaq əllənməsi);
  • Sol qabırğa altında ağrı;
  • Qaraciyərdə exinokokk;
  • Limfoma;
  • Yüksək hərarət;

Dəqiqləşdimək  üçün hansı müayinələr lazımdır?

USM və/və ya venoz  faza  KT

Erkən arterial faza KT müayinəsi dalaq kütlələrinin təyini üçün niyə məsləhət deyil?

Dalaq mozaik boyandığı üçün (“zebra görüntüsü”)

Dalağın kistik törəmələrinin diaqnostikası üçün hansı müayinə lazımdır?

USM

Dalağın toxumalı törəmələrini dəqiqləşdimək  üçün hansı müayinələr lazımdır?

• USM, kontrastlı KT və ya MRT;
• Diaqnostik splenektomiya;

Görüntüləmə əlamətləri nələrdir?

USM-də izo, hiperexogen və ya heterogen törəmə;

KT-də isə adətən kontrast tutan törəmə;

Hematoma üçün xarakterik əlamətlər hansılardır?

• Anamnezdə travma;
• KT-də kontrast tutmayan hiperdens (parlaq sahə);

Dermoid kistlərdə xarakterik Görüntüləmə əlamətləri nələrdir?

KT-də:

• Qalın divar;
• Tərkibində sümük, diş qalıntıları;

Hemagioma üçün xarakterik görüntüləmə əlamətləri hansılardır?

Kontrastlı KT və ya MRT-də arterial fazada periferik düyünşəkilli kontrastlaşma, venoz və gec fazalarda kontrastı buraxmama

Dalq kütlələrində müalicə üsulları hansılardır?

Səbəb uyğun

Əməliyyata göstərişlər nələrdir?

Parazitar, simtomatik və ya böyük ölçülü epitelial və psevdokistlərdə və səbəbi bilinməyən kistlər

Suallar

Cavablar

Dalaq absesi nədir?

Dalağın parenximasının məhdud irinliyidir.

Rastgəlmə tezliyi nə qədərdir?

Əhalinin 0.05-0.7%-də rast gəlinir

Hansı klinik formaları var?

• Dalağın birincili absesi;
• Dalağa açılan abses;
• Dalağı əhatə edən abses;

Səbəbi  və ya risk faktorları nələrdir?

• Digər orqanların iltihabi xəstəlikləri;
• Dalaq parenximasının zədələnməsi;
• Mədə və ya kolon perforasiyası;
• Immunsupressiv vəziyyət;
• Bakteriemiya və s;

Patogenezi nədən ibarətdir?

• Uzaq infeksion ocaqdan hematogen yayılma;
• Ətraf infeksion ocaqdan yayılma;
• Kist, dalaq infarktı və ya hematomanın infeksiyalaşması;

Ağırlaşmaları nələrdir?

• Spontan absesin açıması və peritonit;
• Sepsis və ağırlaşmaları;

Klinik əlamətləri hansılardır?

• Sol qabırğaaltı nahiyədə ağrı;
• Hərarət;
• Palpasiya olunan dalaq;
• Peritonitlə əlaqədar qarında gərginlik;

Hansı xəstələrdə şübhələnmək lazımdır?

Klinik əlamətləri və USM müayinəsində əlamətlər olan xəstələrdə

Dəqiqləşdimək  üçün hansı müayinələr lazımdır?

• Laborator;
• KT;
• USM;

Laborator əlamətləri nələrdir?

• Leykositoz;
• CRP artması;

Görüntüləmə əlamətləri nələrdir?

KT – Dalaqda hipodens sahə, maye və qaz səviyyəsi

Diaqnostik kriteriyalarını sadala?

Dalaqda kistik və ya qarışıq törəmə, SİRS və ya sepsis əlamətləri

Müalicə üsulları hansılardır?

Konservativ (antibiotik) və cərrahi

Əməliyyata göstərişlər nələrdir?

• Təksaylı və periferik abseslər perkutan drenaja göstərişdir;
• Çoxsaylı abseslər, drenajın mümkün olmaması splenektomiyaya və hissəvi rezeksiyaya göstərişdir;

Əməliyyat üsulları hansılardır?

• Splenektomiya;
• Perkutan drenaj – residiv və ağırlaşma yüksək;
• Laparoskopik drenaj;
• Dalağın hissəvi rezeksiyası;

Proqnozu nədir?

10-47% hallarda ölümlə nəticələnir.

Suallar

Cavablar

Yalançı kist nədir?

Travma və infarktan sonra əmələ gələn divarında epitel qatı olmayan kistlərdir

Həqiqi kist nədir?

Divarı epitellə örtülü, əksər hallarda anadangəlmə mənşəli kistlərdir

Rastgəlmə tezliyi nə qədərdir?

Dermoid və epidermal kistlər  nadir rast gəlinir

Hansı klinik formaları var?

• Parazitar - exinokok;
• Qeyri-parazitar:
  • Epitelial;
  • Yalançı;
  • Dermoid;
  • Neoplastik;

Səbəbi  və ya risk faktorları nələrdir?

• Parazitlər – exinokok;
• Anadangəlmə - həqiqi – dermoid və epitelial;
• Travma və infarkt – yalançı kistlərdə;

Gediş xüsusiyyəti necədir?

• Exinokok kistləri böyüməyə və partlayaraq yayılmağa meyillidirlər;

Ağırlaşmaları nələrdir?

• Infeksiyalaşma;
• Partlama;
• Qanaxma;

Klinik əlamətləri hansılardır?

Əksərən asimptomatikdir, böyüdükdə (>5 sm) və ya partladıqda simptomlar üzə çıxır

Hansı xəstələrdə şübhələnmək lazımdır?

Exinokok və ya travma anamnezi olan xəstələrdə

Dəqiqləşdimək  üçün hansı müayinələr lazımdır?

• USM və KT;
• Histoloji müayinə -  yalançı və həqiqi kistləri fərqləndirmək üçün;

Görüntüləmə əlamətləri nələrdir?

USM-də - anexoik görüntü;

Kontrastlı KT-də - kontrast tutmur və oval görünür;

Exinokok kistlərində xarakterik görüntüləmə əlamətləri nələrdir?

• Ikiqat divar;
• Qız qovuqcuqları və ya arakəsmələr, partlamış kist əlamətləri;
• Divarda kalsifikasiya;
• Digər orqanlarda, xüsusən qaraciyərdə exinokok;

Müalicə üsulları hansılardır?

• Asimptomatik və kiçik sistlərdə (<5 sm) izləmə;
• Konservativ (antihelmint);
• Cərrahi – simptomatik və böyük kistlər;

Əməliyyata göstərişlər nələrdir?

Simptomatik və böyük kistlər

Əməliyyat üsulları hansılardır?

• Splenektomiya;
• Hissəvi kistektomiya (fenestrasiya);
• Dalaq rezeksiyası;